Wormenmest: geef je tuin weer leven met regenwormen

Een gezonde tuin begint onder de grond. We besteden vaak veel aandacht aan bloemen, planten, gras en bomen, maar vergeten daarbij misschien wel het belangrijkste: de bodem waarin alles groeit. Juist daar spelen regenwormen een onmisbare rol.

In een krantenartikel met de titel De regenworm als redmiddel vertelt tuinman Martin Knol hoe belangrijk regenwormen zijn voor een gezonde voedingsbodem. En daar zit veel in. Regenwormen zijn namelijk veel meer dan alleen die kleine beestjes die je tegenkomt wanneer je de tuin omspit. Ze zijn echte hulpjes voor je tuin.

Bij De Zevenster geloven we ook in de kracht van een gezonde bodem. Daarom hebben we wormenmest in ons assortiment. En dat is niet zomaar wormenmest: er zitten zelfs nog kleine, levende wormen in die zich, onder de juiste omstandigheden, verder kunnen ontwikkelen tot volwassen regenwormen. Zo geef je niet alleen voeding aan je bodem, maar help je ook het bodemleven op gang.

Waarom zijn regenwormen zo belangrijk?

Regenwormen zijn eigenlijk de natuurlijke grondwerkers van je tuin. Ze bewegen zich door de bodem, maken kleine gangetjes en verwerken organisch materiaal zoals afgestorven bladeren en plantenresten.

Dat heeft verschillende voordelen:

Meer lucht in de bodem: door hun gegraaf ontstaan kleine gangetjes waardoor lucht beter bij de wortels kan komen.
Betere waterafvoer: de gangetjes helpen regenwater dieper de grond in te laten zakken.
Een betere bodemstructuur: regenwormen mengen organisch materiaal door de grond en helpen de bodem kruimelig en los te houden.
Voeding voor planten: tijdens het verteren van organisch materiaal produceren regenwormen wormenmest, rijk aan organische stof en voedingsstoffen.
Een actief bodemleven: regenwormen dragen bij aan een gezonde bodem waarin allerlei andere nuttige organismen leven.

Kortom: een bodem met voldoende regenwormen is vaak een bodem waarin planten beter kunnen wortelen en groeien.

Wat is wormenmest eigenlijk?

Wormenmest is het resultaat van een natuurlijk proces. Regenwormen eten organisch materiaal, zoals verteerde plantenresten en ander organisch afval. Wat ze daarna uitscheiden, noemen we wormenmest.

Dit materiaal is rijk aan organische stof en bevat voedingsstoffen die bijdragen aan een gezonde bodem. Bovendien helpt het om de bodemstructuur te verbeteren en het bodemleven te ondersteunen.

Het bijzondere aan wormenmest is dat je niet alleen iets toevoegt om je planten te voeden. Je werkt tegelijkertijd aan de bodem waarin die planten moeten groeien.

Wormenmest met levende wormen

Bij De Zevenster verkopen we wormenmest waarin nog kleine, levende wormen aanwezig zijn.

Dat maakt het extra bijzonder. De kleine wormpjes kunnen zich, wanneer de omstandigheden goed zijn, verder ontwikkelen tot volwassen regenwormen. Denk aan voldoende vocht, organisch materiaal en een geschikte bodem.

Je brengt dus niet alleen wormenmest in je tuin, maar ook levende helpers die hun werk onder de grond kunnen voortzetten.

De wormen zullen niet overal vanzelfsprekend overleven of zich vestigen. Daarvoor moeten de omstandigheden in de bodem wel geschikt zijn. Een vochtige, voedselrijke bodem met voldoende organisch materiaal biedt ze de beste kansen.

Potgrond en tuinaarde: waar komt het eigenlijk vandaan?

We kopen het allemaal wel eens: een paar zakken potgrond voor de bloembakken, tuinaarde voor een border of nieuwe grond voor een plantenbak. Het lijkt zo vanzelfsprekend. Maar heb je je ooit afgevraagd waar die grond eigenlijk vandaan komt?

Veel mensen denken dat potgrond en tuinaarde gewoon uit de grond worden gehaald. In werkelijkheid bestaat een groot deel van deze producten uit veen, ook wel turf genoemd.

Veen ontstaat uit afgestorven plantenresten die zich onder natte omstandigheden gedurende honderden tot duizenden jaren ophopen. Omdat het materiaal nauwelijks verteert, ontstaat er langzaam een dikke laag veen.

Voor de productie van potgrond wordt dit veen afgegraven. Het komt onder andere uit landen als Duitsland, Estland, Finland, Ierland, Letland, Litouwen en Zweden.

Veen is populair als grondstof omdat het licht is, veel water kan vasthouden en een luchtige structuur heeft. Dat maakt het geschikt voor potgrond en verschillende andere grondmengsels.

Maar er zit ook een keerzijde aan.

Waarom is veenwinning niet duurzaam?

Veen is een natuurlijke grondstof die ontzettend langzaam ontstaat. Voor de vorming van een veenpakket van één meter dik is minimaal duizend jaar nodig.

Wanneer veengebieden worden drooggelegd en afgegraven, verdwijnen waardevolle natuurgebieden. Ook komt er veel CO₂ vrij die gedurende lange tijd in het veen opgeslagen zat.

Daarmee heeft de winning van veen gevolgen voor zowel het klimaat als de natuur en biodiversiteit.

En juist daarom is het verstandig om bewuster om te gaan met de grond die we in onze tuin gebruiken.

Niet iedere zak potgrond of tuinaarde heeft overigens dezelfde samenstelling. Sommige producten bevatten minder veen of zijn volledig turfvrij. Kijk daarom altijd goed op de verpakking.

Wormenmest: een natuurlijk alternatief om je bodem te verbeteren

Waar potgrond en tuinaarde vaak grotendeels bestaan uit aangevoerde grondstoffen, is wormenmest een product van natuurlijke afbraak en hergebruik van organisch materiaal.

Het grote verschil zit vooral in wat je ermee doet.

Potgrond is samengesteld om planten in potten en bakken een geschikte groeiplek te bieden. Wormenmest gebruik je juist om bestaande grond te verbeteren en het bodemleven te ondersteunen.

Wormenmest helpt bij:

Het toevoegen van organische stof.
Het verbeteren van de bodemstructuur.
Het ondersteunen van nuttige bodemorganismen.
Het verbeteren van het vermogen van de bodem om vocht vast te houden.
Het geleidelijk beschikbaar maken van voedingsstoffen.

Daarmee is wormenmest een mooie keuze wanneer je niet steeds nieuwe grond wilt blijven toevoegen, maar liever werkt aan de kwaliteit van de bodem die je al hebt.

Het is geen één-op-één vervanging voor iedere soort potgrond, maar wel een waardevolle manier om bewuster en natuurlijker te tuinieren.

Oude potgrond of tuinaarde weggooien? Geef het een tweede leven!

Heb je nog oude potgrond van vorig seizoen in je bloempotten of plantenbakken zitten? Dan hoef je die niet meteen weg te gooien.

Na een groeiseizoen zijn planten een deel van de aanwezige voedingsstoffen gaan gebruiken. Ook kan de structuur van de grond achteruitgaan. Toch betekent dat niet dat de grond helemaal waardeloos is geworden.

Je kunt oude potgrond of tuinaarde namelijk prima opwaarderen met wormenmest.

Zo geef je oude grond weer nieuw leven

Haal oude plantenresten weg. Verwijder afgestorven wortels, bladeren en andere resten die je niet opnieuw wilt gebruiken.
Maak de grond los. Haal eventuele harde kluiten uit elkaar en maak de grond weer luchtig.
Meng wormenmest door de oude grond. Voeg wormenmest toe volgens de aanbevolen hoeveelheid op de verpakking.
Maak de grond licht vochtig. Een licht vochtige bodem is prettig voor het bodemleven en de aanwezige wormen.
Gebruik de grond opnieuw. Je hebt nu een mooie basis om je plantenbakken of potten opnieuw te vullen.

Let bij het hergebruiken wel op de staat van de oude grond. Is deze sterk verdicht, vervuild of aangetast door plantenziekten? Dan is opwaarderen niet altijd de beste oplossing. Ook blijft een goede luchtige structuur belangrijk voor planten in potten.

Zo hoef je niet ieder voorjaar opnieuw zakken grond aan te schaffen en haal je meer uit wat je al in huis hebt.

Ook je gazon heeft baat bij wormenmest

Niet alleen borders, moestuinen en plantenbakken profiteren van een gezonde bodem. Ook je gazon heeft er veel aan.

Een gazon groeit beter wanneer de bodem voldoende organische stof bevat, voedingsstoffen beschikbaar zijn en het bodemleven actief is.

Zelf hebben we bij De Zevenster ook ervaring met het gebruik van wormenmest op het gazon. Na het verticuteren hebben we wormenmest gemengd met graszaad en over het gazon verdeeld. Zo konden we het herstel van het gras combineren met het verbeteren van de bodem.

Het is een mooie aanvulling op de normale gazonverzorging, zeker wanneer je niet alleen naar het gras boven de grond kijkt, maar ook naar wat eronder gebeurt.

Een gezonde tuin begint onder je voeten

We zijn gewend om problemen in de tuin op te lossen door iets toe te voegen: nieuwe potgrond, extra meststoffen of een zak tuinaarde. Maar misschien moeten we soms juist een stapje terugdoen en kijken hoe we de bodem zelf gezonder kunnen maken.

Regenwormen spelen daarin een belangrijke rol. Ze zorgen voor beweging in de bodem, verwerken organisch materiaal en dragen bij aan een gezonde voedingsbodem.

Met wormenmest help je dat natuurlijke proces een handje. En het mooie is: je kunt er niet alleen nieuwe grond mee verbeteren, maar ook oude potgrond en tuinaarde een tweede leven geven.

Benieuwd wat wormenmest voor jouw tuin kan betekenen?

Bij De Zevenster hebben we wormenmest met nog levende, kleine wormen. Je vindt het bij ons in de winkel. Kom gerust langs, dan vertellen we je er graag meer over.

Want een gezonde tuin? Die begint onder de grond!

Bronnen: