Wat te doen in september 2026 in de tuin?
Stap voor stap je tuin klaarmaken voor het najaar — zonder stress en spierpijn.
September. De maand waarin je tuin eigenlijk zegt: “Het was gezellig deze zomer, maar ik ben nu wel een beetje moe.”
En eerlijk gezegd snap ik dat wel. Na een paar maanden zon, regen, droogte, grasmaaien, onkruid trekken en waarschijnlijk hier en daar een plant die nét iets te enthousiast is geworden, kan de tuin wel wat aandacht gebruiken.
September is dan ook een fijne maand om de tuin langzaam klaar te maken voor het najaar. Niet door ineens een complete zaterdag op te offeren aan je tuin en vervolgens zondag niet meer uit je stoel te kunnen komen, maar gewoon stap voor stap. Want dat is iets wat we zelf inmiddels ook hebben geleerd: je hoeft niet alles op één dag te doen.
Eerst even naar de bodem kijken
Na de zomer denk je misschien vooral aan je planten en gazon, maar eigenlijk begint alles onder de grond. Een warme zomer, flinke regenbuien en periodes van droogte hebben allemaal invloed op je bodem. September is daarom een mooi moment om eens te kijken hoe de grond erbij ligt.
Heeft de bodem voeding nodig? Is hij erg droog? Is de structuur goed? En misschien nog belangrijker: waarom strooi ik eigenlijk alweer iets omdat ik denk dat het moet? Die laatste vraag proberen we thuis steeds vaker te stellen.
Compost is nooit een slecht idee
Compost is een fijne manier om organisch materiaal terug te brengen in de bodem. Het helpt de bodemstructuur en zorgt ervoor dat de grond vocht beter kan vasthouden. Je kunt in september bijvoorbeeld compost gebruiken in je borders of moestuin. Zeker na een lange zomer is dat een mooie manier om de bodem weer wat op weg te helpen richting het najaar.
En laat vooral niet alles meteen spic en span zijn. Een tuin waarin je nog wat bladeren, plantenresten en organisch materiaal ziet, is niet automatisch een tuin die “vergeten” is. Soms is een beetje rommel juist precies wat de bodem nodig heeft.
Heb je lege stukken in de moestuin?
Dan is september een mooi moment om groenbemesters te zaaien. Denk bijvoorbeeld aan gele mosterd, phacelia of klaver.
In plaats van een leeg stuk grond maandenlang bloot te laten liggen, laat je er iets groeien dat de bodem bedekt en beschermt. Dat helpt tegen uitspoeling en kan bijdragen aan een betere bodemstructuur. Het is eigenlijk een beetje alsof je de bodem alvast een winterjas aantrekt. En daar houden we van: één klus minder voor ons en de bodem wordt er nog blij van ook.
“Een tuin waarin je nog wat bladeren en plantenresten ziet, is niet vergeten. Soms is een beetje rommel precies wat de bodem nodig heeft.
Geef je bodem een dekentje
Over winterjassen gesproken: je kunt de bodem ook beschermen met een mulchlaag. Gebruik bijvoorbeeld compost, bladeren of houtsnippers. Zo'n laag helpt om vocht vast te houden en beschermt de bodem tegen grote temperatuurwisselingen.
Wij zijn thuis sowieso steeds meer van het principe “niet opruimen om het opruimen”. Een hoopje bladeren in een border? Prima. Uitgebloeide planten? Als het kan, lekker laten staan. De tuin hoeft er in november niet uit te zien alsof hij net uit een tuincentrumcatalogus is gelopen.
En dan het gazon...
Ah ja. Het gazon. Dat stukje tuin waar je in het voorjaar vol goede moed mee begint en waar je in september denkt: hoe heeft dit er in hemelsnaam zo uit kunnen komen te zien?
Na de zomer zie je vaak wat kale plekken, mos, onkruid of een flinke viltlaag. Helemaal niet gek. Het gras heeft in de zomer behoorlijk wat te verduren gehad. September is daarom een goed moment om je gazon weer wat aandacht te geven. Maar voordat je meteen de verticuteermachine uit de schuur trekt: eerst kijken wat er daadwerkelijk aan de hand is.
Begin met je pH
Heb je veel mos? Dan is het verstandig om eerst de pH-waarde van je bodem te controleren. Een gazon groeit het liefst bij een pH tussen ongeveer 6,0 en 7,0. Is de bodem te zuur, dan kunnen grasplanten voedingsstoffen minder goed opnemen en krijgt mos meer kans.
Wij hebben dit zelf ook gedaan toen we zoveel mos in ons gazon kregen. Onze bodem bleek toen helemaal niet zuur te zijn. Onze pH was zelfs 7,5! Dus: niet zomaar kalk strooien omdat er mos ligt. Eerst meten.
Veel mos? Lees onze ervaring met ijzersulfaat
Als je veel mos hebt, kun je in september ijzersulfaat inzetten. Je strooit of giet het over het mos en een paar dagen later kleurt het geel, bruin en uiteindelijk donkerbruin tot zwart. Dat is het teken dat het afsterft.
Wel even opletten: IJzersulfaat veroorzaakt hardnekkige roestvlekken op mooie tegels/bestrating. Draag ook oude kleding, schoenen en handschoenen!
Wacht even: Ga niet meteen na het aanbrengen harken. Geef het mos een paar dagen de tijd om af te sterven. Pas daarna kun je het dode mos gemakkelijk verticuteren of uitharken.
Verticuteermachine of verticuteerroller?
Wij hebben jarenlang een verticuteermachine gebruikt. Tot we op een gegeven moment na het verticuteren vooral een soort modderveld overhielden. De machine ging simpelweg te diep.
Dit jaar hebben we daarom met een verticuteerroller gewerkt. Ja, dat is zwaarder, maar je hebt veel meer controle over wat je doet. Heb je een hobbelig gazon? Dan kan een machine juist weer praktischer zijn. Het hangt dus echt af van jouw gazon.
En dan komt de twijfel: kalk of niet?
Alleen als je bodem daar behoefte aan heeft. IJzersulfaat kan de pH van de bodem verlagen, dus meet na gebruik opnieuw.
- Niet: 10:00 kalk → 10:15 ijzersulfaat → 10:30 verticuteren → 11:00 graszaad → 11:15 mest.
Een gazon werkt niet op die snelheid. Gelukkig maar, want wij trouwens ook niet.
Kale plekken? Zaai ze opnieuw in
Na het verticuteren zie je waarschijnlijk plekken waar het gras wat dun of kaal is geworden. Zaai deze plekken in met passend graszaad en zorg voor voldoende vocht. September is hiervoor perfect qua temperatuur.
Tot slot: najaarsbemesting
Kies in het najaar voor een najaarsmeststof met extra kalium om het gazon sterk de winter in te laten gaan. Een organische meststof werkt geleidelijk, een minerale meststof sneller. Welke je kiest hangt af van je wensen. Houd je wel altijd strikt aan de dosering!
Producten uit dit artikel
Wil je met één van de besproken klussen aan de slag? Hieronder vind je de producten uit ons assortiment die bij deze onderwerpen aansluiten.
Olmix ijzersulfaat Ferromel 20
Voor het behandelen van mos in het gazon.
Bekijk product GazonDCM Najaar Gazonmest
Najaarsbemesting voor het gazon.
Bekijk product Bodem & kalkTriferto Korrelkalk
Voor wanneer je bodem daadwerkelijk behoefte heeft aan kalk.
Bekijk product GazonHumuforte® Gazonmest Complete
Langdurige voeding voor het gazon met aandacht voor mospreventie.
Bekijk product MoestuinHumuforte® Moestuin Meststof
Voor de bemesting van je moestuin en het onderhouden van de bodem.
Bekijk product Gazon & bodemHumuforte® Gazonmest Kalk Bio
Langdurige voeding gecombineerd met kalk voor bodemonderhoud.
Bekijk productOnze september-checklist
Vink hieronder af wat je al hebt gedaan.
In de tuin
In het gazon